31 października, w godzinach wieczornych, zgromadziliśmy się pod pomnikiem „Poległym za wolność 1914-1920”, by wspólnie świętować 104. rocznicę uwolnienia się spod jarzma austriackiego zaborcy. To pierwsze takie obchody, zorganizowane społecznie przez kilka bocheńskich środowisk.
Punktualnie o 20:00 rozpoczęła się inscenizacja przygotowana przez Teatr Artystokracki, w reżyserii Zofii Sitko i Maksymiliana Trusia. Była to próba choćby częściowego przedstawienia wydarzeń sprzed 104 lat, poprzez połączenie cywilnego i militarnego ich charakteru. Wszystko zapoczątkowało wystąpienie Władysława Kiernika, który nawoływał do wyzwalania się spod zaborów, przez rozbrajanie austriackich patroli wojskowych i sprzeciwienie się dyktatowi okupanta. Po chwili jego przemowa została przerwana przez pilnującego porządku cesarsko-królewskiego żołnierza, który zostaje jednak powstrzymany przez protestujący tłum oraz POW-iaków, pozwalających bezpiecznie odejść Austriakowi z honorem. Po chwili wśród zebranych pojawił się kapitan Jerzy Dobrodzicki, który odczytał historyczny, pierwszy rozkaz do polskich żołnierzy w Bochni z 1 listopada 1018 r., a następie uroczyście odśpiewano wszystkie zwrotki Mazurka Dąbrowskiego.
Choć wspominane wydarzenia niekoniecznie wyglądały dokładnie w ten sam sposób, to jednak inscenizacja pozwoliła oddać ducha tamtych dni – spontaniczne wystąpienia tłumu, zrzucanie flag i godeł Austro-Węgier i zastępowanie ich polskimi symbolami narodowymi, rozbrajanie wojskowych przez członków Polskiej Organizacji Wojskowej, czy wreszcie faktyczne przejęcie władzy wojskowej przez polskich spiskowców na czele z kapitanem Dobrodzickim.
Po inscenizacji bocheński historyk Janusz Paprota przedstawił tło historyczne tamtych wydarzeń, ich faktyczny przebieg w Bochni oraz postaci szczególnie zasłużone dla odzyskania niepodległości w Bochni, jako jednym z pierwszych miast w Polsce. Szczegółowy opis dostępny jest na prowadzonym przez niego blogu: https://bochenskiedzieje.pl/artykuly/i-wojna-swiatowa/bochnia-w-latach-i-wojny/192-bochnia-na-drodze-do-niepodleglosci-6-rok-1918-upragniony-final
Na zakończenie kilka słów wygłosił Mirosław Mroczek, inicjator tego spotkania, a zebrani zapalili znicze pamięci przy pomniku „Poległym za wolność 1914-1920”.
Uczestnicy spotkania otrzymali także gazetę „jednodniówkę” z wydarzenia oraz mogli przybić na niej pamiątkową pieczęć.
Mamy nadzieję, że to początek tej wyjątkowej współpracy, która pokazuje, że oddolnie i przy dobrych chęciach można tworzyć naprawdę ciekawe i warte uwagi inicjatywy.
Organizatorami byli:
Reaktor B7
Stowarzyszenie Bochniaków i Miłośników Ziemi Bocheńskiej
Kulturalna Bochnia
GRH Najemnicy Bocheńscy
Teatr Artystokracki
Dziękujemy bocheńskiej policji i straży miejskiej za zabezpieczenie pasa ruchu przy miejscu wydarzenia.
Fot.: Klaudia Gawrońska (Kulturalna Bochnia)
