22 stycznia 1863 r. Manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego rozpoczął się największy w XIX w. polski zryw narodowy. Jak oceniają historycy, w polskich siłach powstańczych uczestniczyło ok 200 tys. osób. Powstańcy stoczyli ok. 1200 bitew i potyczek z wojskami rosyjskimi. Swoim zasięgiem Powstanie objęło ziemie Królestwa Polskiego, tereny dzisiejszej Litwy, Białorusi i pn. Ukrainy. Z Ziemi Bocheńskiej w Powstaniu wzięło udział ok 400 powstańców. Tutaj leczono rannych i chorych, stąd dokonywano przerzutów broni i amunicji. Stad też, na tereny objęte powstaniem przenikały formowane oddziały powstańcze. Pisze o tym Janina Kęsek w swojej książce pt. „Bochnia i Obwód Bocheński w latach 1863-1864” wydaną staraniem naszego Stowarzyszenia.
W 155 rocznicę wybuchu powstania młodzież I LO im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni oddała hołd powstańcom pod Krzyżem Powstańczym na cmentarzu im. św. Rozalii. O znaczeniu i roli tego zrywu narodowego dla współczesnej historii Polski opowiedzieli: Stanisław Kobiela i Ewelina Mroczek. W hołdzie poległym powstańcom zapalono pod Krzyżem Powstańczym znicz.
