Finałem obchodów 70 –tej rocznicy wybuchu II wojny św. na terenie Gminy Trzciana było odsłonięcie nowej tablicy pamiątkowej na grobie Michała Łukaszewicza w Trzcianie. Uroczystość odbyła się 17 września 2009 roku . Po uroczystej akademii zorganizowanej przez Zespół Placówek Oświatowych w Trzcianie, tłumnie przemaszerowano na cmentarz parafialny, gdzie odsłonięto nową poprawioną tablicę na grobie zapomnianego czołgisty ppor. Michała Łukaszewicza oficera 10 BK. Członkowie Bocheńskiego Towarzystwa Historii Militarnej aktywnie uczestniczyli w wyjaśnianiu tajemnicy podch. Łukasiewicza (taki napis widniał na poprzedniej tablicy nagrobnej) i poszukiwaniach czołgu Vickers którym Michał dowodził.
Michał Łukaszewicz pochodził z Warszawy. W roku 1937 zdecydował się na karierę wojskową i złożył podanie do Szkoły Podchorążych Broni Pancernej w Modlinie. Szkoła mimo, że młoda wiekiem była bardzo prestiżowa, o przyjęcie w 1937 roku ubiegało się ponad 300 kandydatów. Michał znalazł się wśród 96 przyjętych. W klasie pierwszej program nauczania obejmował podstawowe wyszkolenie piechoty, zapoznawał z budową sprzętu motorowego i pancernego oraz naukę jazdy. W lutym 1938 roku Michał awansował na starszego strzelca. Po pierwszym roku odbył praktykę w 1 Batalionie Pancernym w Poznaniu. Drugi rok nauki to pogłębianie umiejętności w posługiwaniu się sprzętem i uzbrojeniem W trakcie roku przyznano mu stopień kaprala. Z dniem 1 lipca 1939 roku wyjechał na praktykę podoficerską do 2 Batalionu Pancernego w Żurawicy , będąc w stopniu plutonowego. Jednostka wojskowa w Żurawicy była typowo pancerną jednostką . Posiadała wszystkie typy czołgów będące na wyposażeniu Wojska polskiego: 7TP,Vickers, TKS,TK-3, TKF i przestarzałe Renault F-17. W trakcie mobilizacji Michał awansował na dowódcę plutonu czołgów Vickers 121 Kompani Czołgów Lekkich przydzielonej 10 BK. Dowódca plutonu oprócz dowodzenia swoim czołgiem miał pod rozkazami jeszcze 4 Vickersy, w tym dwa dwuwieżowe z karabinami maszynowymi. Z tym oddziałem Michał pojechał na wojnę przechodząc szlak bojowy 10 Brygady Kawalerii płk Stanisława Maczka. Walczył pod Naprawą, Kasiną Wielką, Wiśniową, aż w końcu dotarł w okolicę Trzciany gdzie poległ, prawdopodobnie osłaniając odwrót swojego plutonu. Generał Stanisław Maczek tak po latach wspominał swoje Vickersy: „W myślach ślę gorące podziękowania tej dzielnej kompani: za uratowanie sytuacji pod Naprawą, za wybitny udział w natarciu pod Kasiną, za dwojenie i trojenie się na wschodnim skrzydle brygady , za to, że samą obecnością swą podtrzymywały morale oddziału , za to że od najtrudniejszego zadania nie wykręcały się mówiąc, że są tylko starymi szkolnymi gratami” Michał Łukaszewicz nie doczekał promocji na stopień oficerski , siedem dni po jego śmierci 13 września 1939 roku Naczelny Wódz awansował podchorążych z drugiego roku kształcenia do stopnia podporucznika ze starszeństwem od 1 września 1939 roku. Wątpliwe jest, aby rozkaz ten zdołano rozesłać w formie pisemnej z Włodzimierza Wołyńskiego lub z Młynowa, dokąd następnego dnia przeniosło się Naczelne Dowództwo. Oficjalne potwierdzenie tych faktów nastąpiło w 1940 roku. Ministerstwo Spraw Wojskowych potwierdziło w dzienniku personalnym nr 2 z dnia 2 marca 1940 roku wcześniejszą decyzję Naczelnego Wodza, publikując jednocześnie nazwiska 52 podchorążych drugiej promocji służby stałej, którzy otrzymali awanse. Wśród awansów był ś. p. podporucznik Michał Łukaszewicz.
Opracował:Jarosław Kucybała
Źródła:
-R. Szubański – Szkoła Podchorążych Broni Pancernych - Pruszków 1993
-Dokumenty archiwum CAW dot. podchorążych broni pancernej
-Wojskowy Przegląd Historyczny
-Materiały Oddziału ZboWiD w Bochni z 25.09. 1965 r.
-A. Nawrocki – 2 Batalion Pancerny (Żurawica 1935-1939) - Pruszków 2006
Zapraszamy do galerii...
